Έγγραφο προβληματισμού για το μέλλον των οικονομικών της ΕΕ

Την 1η Μαρτίου 2017 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε τη λευκή βίβλο της για το μέλλον της Ευρώπης, ως αφετηρία για μια ειλικρινή και ευρεία συζήτηση σχετικά με την Ευρώπη του αύριο. Για να συμβάλει περαιτέρω στη συζήτηση αυτή, η Επιτροπή παρουσιάζει μια σειρά εγγράφων προβληματισμού σχετικά με βασικά θέματα που θα διαμορφώσουν την Ευρώπη κατά τα επόμενα έτη.

Το παρόν έγγραφο —το τελευταίο στη σειρά— επικεντρώνεται στα οικονομικά μιας μελλοντικής Ευρώπης των 27 σε έναν μεταβαλλόμενο κόσμο. Λαμβάνει υπόψη τις ιδέες που παρουσιάζονται στα τέσσερα προηγούμενα έγγραφα προβληματισμού και παρουσιάζει τις δυνατότητες και τις εναλλακτικές επιλογές για μεταρρυθμίσεις, εξετάζοντας τα πλεονεκτήματα, τα μειονεκτήματα και τους κινδύνους κάθε επιλογής. Ο προϋπολογισμός της ΕΕ, ο οποίος ανέρχεται στο 1 % περίπου του συνδυασμένου ακαθάριστου εθνικού εισοδήματος (ΑΕΕ) των κρατών μελών, είναι σχετικά μικρός. Για κάθε 100 ευρώ που κερδίζει, ο Ευρωπαίος πολίτης καταβάλλει κατά μέσο όρο 50 ευρώ για φόρους και κοινωνικές εισφορές, εκ των οποίων μόνο 1 ευρώ διατίθεται για τη χρηματοδότηση του προϋπολογισμού της ΕΕ. 

Καταβάλλοντας ποσό μικρότερο από το κόστος ενός καφέ την ημέρα οι Ευρωπαίοι χρηματοδοτούν έναν προϋπολογισμό ο οποίος διαχειρίζεται ένα ευρύ φάσμα θεμάτων που υπερβαίνουν τα εθνικά σύνορα και καθιστούν αναγκαία μια ευρωπαϊκή ή διεθνή απόκριση.

 Με την ανάληψη δράσης σε τομείς που εκτείνονται από το κλίμα και την ενέργεια μέχρι τη μετανάστευση, την προστασία των καταναλωτών, την παγκοσμιοποίηση, την απασχόληση, την ενιαία αγορά και το κοινό νόμισμα, ο προϋπολογισμός συμβάλλει στην ευημερία των πολιτών της ΕΕ και στην επιτυχία των κοινών πολιτικών. Η πείρα έχει δείξει ότι ακόμη και ένας μικρός προϋπολογισμός σε ευρωπαϊκό επίπεδο μπορεί να έχει σημαντικό αντίκτυπο στη ζωή των πολιτών.

Πολλοί Ευρωπαίοι έχουν ωφεληθεί άμεσα από έργα που χρηματοδότησε η Ευρωπαϊκή Ένωση. Φοιτητές και νεαροί επαγγελματίες σπουδάζουν στο εξωτερικό χάρη στο πρόγραμμα Erasmus, αγρότες λαμβάνουν στήριξη από την κοινή γεωργική πολιτική, ερευνητές και πανεπιστήμια λαμβάνουν επιχορηγήσεις της ΕΕ που τους επιτρέπουν να συνεχίσουν το έργο τους. Χάρη σε επενδύσεις που χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής και άλλων μέσων, η Ευρωπαϊκή Ένωση βοηθά χώρες, περιφέρειες και δήμους να βελτιώσουν την ποιότητα ζωής των πολιτών τους.

Πραγματοποιεί επενδύσεις στις δημόσιες μεταφορές, τις υποδομές ύδρευσης και τις ψηφιακές υποδομές, καθώς και στους τομείς της υγείας και της εκπαίδευσης. Στηρίζει επίσης την επαγγελματική κατάρτιση, τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις και την καινοτομία. Ωστόσο νέες προκλήσεις έχουν ανακύψει από τότε που καταρτίστηκε ο τρέχων προϋπολογισμός.

Η προσφυγική κρίση, τα προβλήματα ασφάλειας, οι απειλές στον κυβερνοχώρο και η τρομοκρατία, καθώς και ο τομέας της άμυνας, απαιτούν πανευρωπαϊκή αντιμετώπιση. Η πίεση που ασκούν αυτές οι ανταγωνιστικές απαιτήσεις στους πεπερασμένους πόρους της ΕΕ καταδεικνύει την επιτακτική ανάγκη να αναλογιστούμε τι είδους προϋπολογισμός είναι αναγκαίος για την Ευρώπη του μέλλοντος.  

Η αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου θα σημάνει την απώλεια ενός σημαντικού εταίρου με μεγάλη συνεισφορά στη χρηματοδότηση των πολιτικών και των προγραμμάτων της ΕΕ. Ωστόσο, αποτελεί επίσης ευκαιρία για μια κρίσιμης σημασίας συζήτηση σχετικά με τον εκσυγχρονισμό του προϋπολογισμού της ΕΕ.

Στο επίκεντρο της συζήτησης αυτής βρίσκονται ορισμένα βασικά και αλληλένδετα ερωτήματα:

  • Για ποιους σκοπούς θα πρέπει να χρησιμοποιείται ο προϋπολογισμός της ΕΕ;
  •  Πώς μπορούμε να αξιοποιούμε στο έπακρο κάθε ευρώ ώστε οι δαπάνες της ΕΕ να έχουν απτά αποτελέσματα για τους πολίτες της;
  • Τι μπορούν να πετύχουν οι δαπάνες σε επίπεδο ΕΕ που δεν μπορούν να το πετύχουν οι δαπάνες σε εθνικό επίπεδο;
  • Πώς μπορούν οι πολιτικές και τα προγράμματα να γίνουν πιο απλά και να έχουν μεγαλύτερη διαφάνεια;

Τώρα είναι επίσης η ώρα να αναρωτηθούμε πώς θα πρέπει να χρηματοδοτείται ο προϋπολογισμός της ΕΕ ώστε να διαθέτει τους πόρους που χρειάζεται για να ανταποκριθεί στις προσδοκίες των Ευρωπαίων.    

 Τα οικονομικά της ΕΕ θα πρέπει στο εξής να επικεντρώνονται στην οικονομική ισχύ, τη βιωσιμότητα, την αλληλεγγύη και την ασφάλεια. Γνωρίζουμε βέβαια ότι ο προϋπολογισμός της ΕΕ δεν μπορεί να πετύχει μόνος του τα πάντα, ωστόσο ένας καλά σχεδιασμένος προϋπολογισμός επικεντρωμένος σαφώς στην προώθηση αυτών των προτεραιοτήτων μπορεί να αλλάξει τη ζωή των ανθρώπων και να αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη τους στην προστιθέμενη αξία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Το έγγραφο προβληματισμού μας επικεντρώνεται σε όλα αυτά τα θέματα. Για την Ευρώπη του αύριο και για κάθε πολίτη της. 28 Ιουνίου 2017

 

«Για να πετύχουμε τους στόχους μας χρειαζόμαστε ένα προϋπολογισμό. Ο προϋπολογισμός δεν είναι επομένως για μας εργαλείο λογιστικής αλλά μέσο για την επίτευξη των πολιτικών μας στόχων.»

Jean-Claude Juncker

Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στη διάσκεψη με θέμα «Ένας προϋπολογισμός της ΕΕ που θα εστιάζεται στα αποτελέσματα», Βρυξέλλες, 22 Σεπτεμβρίου 2015

Ερωτηματολόγιο

Close